Honing slingeren

Honing slingeren

Ieder jaar in het begin van juli, dat is na de lindebloei, demonstreren wij op Weverkeshof het “honingslingeren”. Soms, als we een, voor de bijen, mooi voorjaar hebben slingeren we ook al eind mei / begin juni. Dat is als de linde nog moet gaan bloeien.
De data zijn elk jaar anders. Afhankelijk van het weer en het aanmaken van honing door de bijen wordt er een precieze datum bepaald.
We proberen de zomerhoning te slingeren in het eerste of tweede weekend van juli. Het slingeren van de voorjaarshoning is nog veel meer afhankelijk van het weer. Als we een mooi voorjaar hebben, met veel nectar en niet al te lage, of al te hoge temperatuur, hebben we op Weverkeshof ook een oogst van voorjaarshoning.

Zoals met veel zaken die met de natuur te maken hebben, kunnen wij ook maar moeilijk plannen wanneer de bijen genoeg honing hebben verzameld, zodat we die honing kunnen gaan oogsten. De weersverwachtingen kunnen er nog steeds behoorlijk naast zitten, zodat dat ook niet altijd een goed richtsnoer is.  Bijen vliegen nu eenmaal veel minder uit als het koud is, als het regent en stormt en gaan dan dus ook geen nectar halen. Van die nectar maken zij honing. Vanaf befin of midden juni tot ergens begin juli bloeit de linde en aangezien die in ons dorp gelukkig ooit veel is aangeplant is dat de bron van veel sublieme honing voor de bijen en voor ons.
Het is ook een van de laatste grote bloeiers in de zomer en ideaal voor de bijen om hun wintervoorraad aan honing op orde te krijgen. Na half juli is er niet meer zo’n massale bloei als van de linde en gaan de bijen ook beginnen met hun voorbereidingen voor de winter. Wel heel erg vroeg als je beseft dat onze grote vakantie dan nog moet beginnen.

Dit jaar vindt er geen honingslingeren plaats vanwege Corona.

Zoals met veel zaken die met de natuur te maken hebben, kunnen wij ook maar moeilijk plannen wanneer de bijen genoeg honing hebben verzameld, zodat we die honing kunnen gaan oogsten. De weersverwachtingen kunnen er nog steeds behoorlijk naast zitten, zodat dat ook niet altijd een goed richtsnoer is.  Bijen vliegen nu eenmaal veel minder uit als het koud is, als het regent en stormt en gaan dan dus ook geen nectar halen. Van die nectar maken zij honing. Vanaf begin of midden juni tot ergens begin juli bloeit de linde en aangezien die in ons dorp gelukkig ooit veel is aangeplant is dat de bron van veel sublieme honing voor de bijen en voor ons.
Het is ook een van de laatste grote bloeiers in de zomer en ideaal voor de bijen om hun wintervoorraad aan honing op orde te krijgen. Na half juli is er niet meer zo’n massale bloei als van de linde en gaan de bijen ook beginnen met hun voorbereidingen voor de winter. Wel heel erg vroeg als je beseft dat onze grote vakantie dan nog moet beginnen.

Honing

De grondstof voor honing is nectar. Die nectar halen de bijen uit de bloemen van planten en bomen. De bijen zetten nectar om in honing met behulp van o.a. enzymen, die ze zelf maken.
Honing wordt door de bijen gebruikt als brandstof en voor een groot deel als voedselvoorraad voor de winter. Door het hoge suikergehalte in de honing is de honing niet onderhevig aan bederf. Nectar heeft een watergehalte van ongeveer 50%. Het suikergehalte van honing moet rond de 77% zijn. De bijen bereiken dit door het water uit de honing te onttrekken en daarna pas wordt de cel afgesloten met een dekseltje van bijenwas.

De imker die honing wil oogsten zal dan ook alleen verzegelde honing slingeren. Komt er te veel onverzegelde honing, dus teveel water in de honing dan zal deze gaan gisten en al snel niet meer geschikt zijn voor consumptie.

Oogsten van honing

De raampjes met verzegelde honing worden uit het volk gehaald, nadat door een uitloopluik te plaatsen tussen de honingkamer (bovenin de kast) en de rest van de kast, de bijen uit de honingkamer naar beneden zijn verdwenen. De honingkamer is, doorgaans, de bovenste kamer van een bijenkast. Dat luik werkt vrij eenvoudig: de bijen kunnen wel uit de honingkamer, maar niet meer terug in de honingkamer komen.
De verzegelde honingraten neemt de imker mee naar een schone ruimte waar ook geen bijen binnen kunnen komen. Eerst wordt nu de honing ontzegeld met behulp van een ontzegelvork (ook een ontzegelmes is mogelijk) op de ontzegelbak.
Een honingraam bevat ongeveer 1,2 kg honing. Een honingkamer met 10 honingramen, wat het meest voorkomt, bevat dus 12 kg honing.
De ontzegelde honingraten worden dan in het slingerapparaat geplaatst.

 

Hier zie je hoe de honing slingert. Wij gebruiken een handslinger. Er zijn er ook die elektrisch worden aangedreven, om het je makkelijker te maken. De honing wordt door de centrifugaal kracht tegen de binnenwand van de ketel geslingerd, zakt dan naar beneden en kan dan via de aftapkraan uit de slinger gehaald worden. Dat doet de imker pas als er een tiental kilo’s honing in de ketel zit.

De honing komt vanuit de ketel, via de aftapkraan in een dubbele honingzeef waarna ze opgevangen wordt in een aftapvat of stevige afsluitbare emmer. Verstandiger is het om de honing daarna enige tijd te laten staan waardoor luchtbelletjes en kleine partikeltjes was en dergelijke boven komen drijven. Die kunnen dan uit de emmer worden geschept, voordat de honing in potjes wordt gedaan.

De honing kun je nu afvullen in schone potjes. Alle echte (niet gekookte) honing zal ooit gaan versuikeren. Afhankelijk van de soort bloemen waar de nectar van afkomstig is, is dat snel of pas later.
De Europese wetgeving is er duidelijk over: honing mag je niet fijn filteren en niet verwarmen boven 40 graden. Op etiketten in de winkel lees je vaak: “deze honing bestaat uit EU en niet-EU honing”. Met andere woorden: een deel van de honing uit het potje komt van buiten de EU en kan dus behoorlijk verwarmd zijn, waardoor bijenenzymen verdwijnen, en/of fijn gefilterd, waardoor pollen/stuifmeel verdwijnen. Op Weverkeshof verkopen we alleen echte Nederlandse honing van bekende imkers uit de buurt (en imkervereniging).

Ik houd mijn bijen altijd op een vast locatie, maar er zijn imkers die in het voorjaar bijvoorbeeld naar de blauwe bes gaan, of naar de boomgaarden. Als we een normaal jaar hebben, eigenlijk bedoelen we dan een optimaal jaar voor de bijen, zal ik per volk op een vaste locatie 25-30 kg honing oogsten. Een normaal of optimaal jaar is het zelden is mijn ervaring. Er zijn ook jaren dat een volgroeid volk op vaste locatie nog geen 15 kilo honing laat oogsten.
Voor het inwinteren geef ik de bijen ook ongeveer 12 kilo suiker terug, anders overleven ze de winter mogelijk niet. Als de winter lang duurt moet ik goed opletten of ik later nog wat moet bijvoeren.

Echte honing kristalliseert (versuikerd) altijd. Hoe snel, dat hangt af van de bloem/boom waar de nectar vandaan komt. De verhouding fructose-glucose (dat zijn de suikersoorten) in de nectar bepaalt of honing snel (meer glucose, na een maand al- bv. zonnebloemhoning) of langzaam (meer fructose, na een half jaar, bv acacia-honing) kristalliseert.

Crème-honing
Van alle honing kan crème –honing worden gemaakt. In dat geval heb je geen last van versuikeren, want je bent dan dit proces voor. Het wordt vooral vaak van de snel kristalliserende- veel glucose- honingen gemaakt (klaver, koolzaad, zonnebloem). Die honing is beter smeerbaar, smaakt iets romiger en je plakt niet tot aan je ellenboog als je de honing smeert.
Hij wordt gemaakt door aan een emmer verse honing een lepel gekristalliseerde honing toe te voegen. Vervolgens wordt de honing in die emmer twee maal daags, gedurende 14 dagen, met een grote mixer (speciemixer op boormachine) goed gemixt.

Daarna heb je een wit-achtige, goed smeerbare honing, die niet meer verder zal versuikeren.
Sommige mensen hebben liever deze crème-honing, anderen prefereren de onbewerkte honing met het risico van kristalliseren. Gekristalliseerde honing kan weer vloeibaar worden gemaakt door verwarming au-bain-marie, of door het potje op de verwarming te plaatsen. Laat de honing echter nooit warmer dan 40 graden worden, want anders verdwijnen de kostbare enzymen die in de honing zitten.

Het resultaat: honing! 

 

 

Categorie

Activiteiten

Tags
honing, slingeren